Dwingende controle in (ex) partnerrelaties  (F2641)

‘Intieme terreur': het herkennen van dynamieken die kunnen leiden tot femicide

Dwingende controle (coercive control) is een ernstige, vaak verborgen vorm van huiselijk geweld met grote impact op volwassenen én kinderen. In deze cursus leer je het basispatroon van dwingende controle herkennen, de impact op kinderen zorgvuldig duiden en inzicht krijgen in de manipulatieve strategieën van plegers. Je ontwikkelt handvatten om signalen feitelijk te interpreteren en zo het risico op rolomkering tussen pleger en slachtoffer te verkleinen.
 

€ 350

Inschrijven

Mogelijk t/m 30 april 2026,
tenzij eerder vol

Inclusief lunch
Docenten uit de praktijk
Gemiddelde beoordeling 8,4
CEDEO- / CRKBO-erkend
Mail mij bij nieuwe datumVoeg toe aan wensenlijst
  • Inhoud

    Huiselijk geweld is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Dwingende controle (ook bekend als intieme terreur of coercive control) is de meest voorkomende vorm van huiselijk geweld. Dit internationaal erkend geweldspatroon van dwingende controle, coercive control genoemd, wordt in steeds meer landen verboden bij de wet. In Nederland overweegt men dit momenteel.
     
    Dwingende controle behelst een patroon van dominantie, dreiging, controle, isolatie en degradatie naar volwassenen en kinderen. Het is een zeer schadelijke geweldsvorm voor de slachtoffers, soms eindigend in moord of suïcide van het slachtoffer. Het geweldspatroon wordt door slachtoffers vaak moeizaam onthuld of gestopt, mede door de verborgenheid en het gevaar van deze geweldsvorm. Dwingende controle is zeer schadelijk op vele fronten voor zowel volwassen als minderjarige slachtoffers. Het is van groot belang dit goed te leren herkennen. Zonder interventies stopt het zelden, ook niet als de relatie eindigt.
     
    In de GGz is het percentage plegers en slachtoffers van dwingende controle in de (ex)partnerrelatie sterk verhoogd. Kinderen die getuige zijn van dit geweld, zijn altijd slachtoffer, zowel juridisch als mentaal: zij hebben op jongere en volwassen leeftijd fors meer (mentale) gezondheidsklachten en ontwikkelingsproblemen.
     
    Dwingende controle is voor professionals vaak moeilijk te herkennen vanwege hun (gebrek aan) scholing t.a.v. deze geweldsvorm. Veel professionals zijn namelijk gewend om in incidenten te denken bij huiselijk geweld, geschoold om te werken vanuit een gelijkheidsmodel en deze geweldsvorm naar “scheidingsproblematiek” te herdefiniëren. Omdat veel professionals deze vorm van geweld niet herkennen, kan hun handelen onbedoeld leiden tot extra schade voor slachtoffers (verzwaard slachtofferschap).
     
    Interventies die gefundeerd zijn op gelijkwaardigheid kunnen de veiligheid niet borgen wanneer sprake is van een eenzijdige machtsdynamiek zoals in gevallen van dwingende controle. Buitenshuis gaat deze geweldsvorm schuil achter een vriendelijk, constructief of hulpeloos masker: Naar derden toe presenteert de pleger zich vaak als vriendelijk, constructief of als slachtoffer. Bij verbreken van de relatie gaat dit geweldspatroon voor professionals vaak schuil achter de verhullende term ‘complexe scheiding’.

    Wat leer je?

    Na deze dag:

    • Weet je wat het basispatroon van dwingende controle behelst voor volwassen en minderjarige slachtoffers.
    • Kan je de impact op kinderen van dwingende controle tussen ouders onderbouwen met actuele wetenschappelijke inzichten en signalen zorgvuldig duiden.
    • Weet je hoe plegers van dwingende controle professionals manipuleren en enkele mechanismen en signalen die daarbij een rol spelen in de praktijk.
    • Kan je onderbouwen waarom interventies die uitgaan van gelijkwaardigheid of geen rekening houden met onveiligheid, gecontra-indiceerd zijn bij (vermoeden van) dwingende controle.
    • Kan je het ‘Kort Interview Dwingende Controle (KIDC)’ zorgvuldig afnemen en de uitkomsten duiden als algemene (alarmerende) signalen, waarbij je begrijpt dat screening slechts het startpunt is vóór het maken van feitelijke analysen. (Deze feitelijke analysen dienen gestructureerd vergaard te worden: deze cursus biedt die informatie niet)
    • Je begrijpt het risico op omkering van slachtoffer en pleger en begrijpt dat deze dynamiek door professionals ontstaat als zij geen feitelijke analysen maken.
    Dwingende controle kan er heel verschillend uitzien maar volgt altijd een zelfde soort basispatroon. Het werkt het beste door iemand te isoleren, zodat de pleger iemand beter kan controleren en manipuleren. Aangezien het geweld verborgen en verhuld is, vraagt dit in de hulpverleningsrelatie om een diep besef van deze geweldsvorm, alsmede om gestructureerd werken en feitelijk analyses maken. Zonder feitelijke analysen draait men slachtoffer-pleger om: deze cursus is te kort om dat onderscheid te maken. Wel krijgt de cursist een diepgaand besef van deze geweldsvorm en leert structureel mogelijk aanwezige patronen uit te vragen.
     

    Werkwijze

    De cursus wordt ondersteund met een digitale leeromgeving. Zo heb je altijd toegang tot het lesrooster, digitale literatuur en contact met mededeelnemers en docenten. 

    Wil je gezamenlijk met je hele team deze cursus volgen? Dat kan! Deze cursus kan op verzoek incompany gegeven worden.  Vraag een offerte aan.

  • Datum
    Do 4 juni 2026 van 09:30-16:30

    Omvang: 6 uur

    Locatie: Utrecht
  • Accreditatie

    Certificaat

    Je ontvangt een certificaat als je volledig aanwezig bent geweest en de cursus met goed gevolg hebt afgerond.

  • Doelgroep

    Doelgroep

    • Orthopedagoog-generalist BIG
    • Gz-psycholoog BIG
    • Kinder- en jeugdpsycholoog NIP
    • Basispsycholoog
    • Orthopedagoog
    • Systeemtherapeut
    • POH-GGZ
    • Jeugdzorgwerker
    • Social worker
    • Maatschappelijk werker

  • Docenten
    Iris Peperkamp

    Iris Peperkamp

    Iris Peperkamp is GZ-psycholoog en werkzaam voor stichting Expertisecentrum Dwingende Controle. Aan de Radboud Universiteit, afdeling Klinische Psychologie, is zij promovendus en docent, waar zij onderzoek doet naar het signaleren van dwingende controle door professionals.Lees meer
  • Literatuur
    Uiterlijk vijf weken voor de startdatum word je geïnformeerd over eventuele wijzigingen in de literatuur.
  • Reviews